Kilka słów o spójniku

Spójnik to wyraz, który spaja, czyli łączy wyrazy w zdaniu lub zdania składowe w zdaniu złożonym. Spójnik - niesamodzielna i nieodmienna część mowy - bywa mylony z przyimkiem, który też jest krótką, niesamodzielną i nieodmienną częścią mowy.

Dodatkową trudność sprawia stawianie przecinków przed niektórymi spójnikami. Pora więc przejść do konkretów.

Oto spójniki, przed którymi stawiamy przecinki: ale, lecz, czyli, więc, zatem, toteż, jednak, dlatego, bowiem, że, aby, żeby, gdyż, dlatego że, ponieważ, gdy, mimo że, jeśli, jeżeli.

Zazwyczaj nie stawiamy przecinka przed spójnikami: i, oraz, albo, lub, bądź, ani, ni. Jeśli jednak wyżej wymienione spójniki się powtarzają, wówczas stawiamy przecinek przed drugim, trzecim i kolejnymi powtórzonymi spójnikami, np. Dziś nie było w szkole ani Basi, ani Iwony, ani Joli.

Istnieją też dwa spójniki (a, czy), przed którymi niekiedy stawiamy przecinek, a niekiedy go nie stawiamy, np. Zdanie pojedyncze a zdanie złożone - bez przecinka. Tomek lubi historię, a jego brat matematykę - z przecinkiem. 

Mały wyraz - duży kłopot, czyli słów parę o przyimku

Przyimek to krótka, niesamodzielna i nieodmienna część mowy. Jego nazwa pochodzi stąd, że znajduje się "przy imieniu", czyli przy rzeczowniku. Przyimkami są wyrazy: bez (nie mylić z krzewem o nazwie bez), do, dla, między, na, nad, o, od, po, pod, przed, przez, u, w, z, za.

Te wyrazy (tzw. przyimki proste) mogą się łączyć ze sobą, tworząc przyimki złożone, np. poprzez, ponad, zza, znad, sprzed, spoza, sponad, spośród, pomiędzy, spomiędzy, sprzed. Obowiązuje łączna pisownia przyimków złożonych. Warto o tym pamiętać.

Przyimki łączą się najczęściej z rzeczownikami lub z zaimkami (niekiedy z liczebnikami), tworząc wyrażenia przyimkowe, np. zza drzewa, pomiędzy ławkami, od ciebie, do nas, w domu.

Sprawdź, czego nauczyłeś się o przyimkach.

  Znajdź przyimki

Czy wiesz, że ...

W tytułach książek piszemy wielką literą pierwszy wyraz oraz nazwy własne, np. "W pustyni i w puszczy", "Ten obcy", "Ania z Zielonego Wzgórza", "Zosia z ulicy Kociej".

W tytułach czasopism należy napisać wielką literą wszystkie wyrazy oprócz przyimków i spójników, np. "Wiedza i Życie", "Dziennik Zachodni", "Gazeta Wyborcza".

A co to są przyimki i spójniki? O tym napiszę wkrótce.

Tę książkę warto przeczytać

Polecam książkę chętnie czytaną przez uczniów klas szóstych - "Teatr Niewidzialnych Dzieci" Marcina Szczygielskiego. Dzięki niej poznacie pasjonujące przygody 11-letniego chłopca z Domu Dziecka i dowiecie się, jak wraz z przyjaciółmi założył teatr oraz co z tego wyniknęło.

trailer

Prezent przed omawianiem lektury - krzyżówka

Krzyżówka